USB Flash Bellek Veri Kurtarma
USB belleğiniz açılmıyor, biçimlendirme istiyor veya kırıldıysa inceleme için bize ulaştırabilirsiniz. Verilerin silinip silinmediğine ve bağlantıyı engelleyen bir arıza olup olmadığına bakıyoruz.
USB belleğin görünmemesi, dosyaların silindiğini göstermez.
Bilgisayarın belleği hiç algılamamasıyla, belleği görüp dosyaları açamaması farklı sorunlardır. İlkinde bağlantı, devre kartı veya kontrolcü üzerinde çalışmak gerekebilir. İkincisinde dosya sistemi ve okunabilen veriler incelenir. Yalnızca ekrandaki uyarıya bakarak arıza kararı vermiyoruz.
Önce soketi, kartı ve bilgisayarın belleğe verdiği tepkiyi kontrol ediyoruz. Bellek okunabiliyorsa uygun durumda bir kopya alıp dosyaları bu kopya üzerinde araştırıyoruz. Okuma kesiliyorsa veya cihaz ısınıyorsa tekrar tekrar taramak yerine önce bu soruna bakıyoruz.
Biçimlendirme uyarısını onaylamayın. Belleğe yeni dosya yazmayın ve kurtarılan dosyaları aynı belleğe kaydetmeyin. Soket kırılmışsa bağlantıyı zorlamayın; sıvı teması veya belirgin ısınma varsa yeniden takıp denemeyin.
USB belleğin içinde neler var?
Dışarıdan tek parça görünen bir USB bellekte bağlantı, veri iletişimi ve depolama farklı bileşenlerin işidir. Aşağıdaki çizim, USB-A bağlantılı ve ayrı NAND çipi bulunan bir örnek üzerinden bu parçaları gösteriyor.
USB konnektörü ve devre kartı
Konnektör bilgisayarla fiziksel bağlantıyı kurar. Kart üzerindeki yollar bu bağlantıyı diğer bileşenlere taşır. Soket kırığı bazen yalnızca bağlantıyı keserken bazen karttaki yolları da koparabilir.
Kontrolcü
Bilgisayarla iletişimi ve belleğe erişimi yönetir. Kontrolcüye erişilememesi, depolanan verilerin mutlaka silindiği anlamına gelmez; ancak dosyalara normal USB bağlantısından ulaşmayı engelleyebilir.
NAND flash bellek
Veriler burada tutulur. Kontrolcü çalışmıyorsa yalnızca çipten bir okuma almak her zaman yeterli olmaz; belleğin düzeni ve hata düzeltme bilgileri de önemlidir. Yongadaki fiziksel hasar kurtarmayı sınırlayabilir.
Diğer parçalar
Dirençler ve kapasitörler gibi küçük bileşenler devrenin çalışmasına katkı sağlar. Çizimde ayrıca saat sinyali için kristal, bir LED ve dış kapaklar var. LED’in yanması, dosyaların okunabildiğini göstermez.
Bazı belleklerde kontrolcü ve depolama aynı paket içinde bulunur; bazı kartlarda bileşenler tek bir yapı içine alınmıştır. eMMC kullanılan örnekler de vardır. Bu yüzden her USB belleğe aynı sökme veya okuma yöntemi uygulanmaz.
Fiziksel hasarlı bir USB bellekte yaptığımız çalışma
Kartı onardık; veri için eMMC çipine geçmemiz gerekti.
Fiziksel hasar nedeniyle çalışmayan bellekte önce kart üzerindeki kopuk yolları onardık. Bunun için ince bakır tel kullandık. Lehim tutmayan noktalarda ise iletken boyayla bağlantıyı tamamladık. Kart onarımına rağmen bellek USB bağlantısından çalışmadı.
Bu cihazda eMMC kullanılıyordu. Çipi sıcak havayla söküp uygun eMMC adaptörüne aktardık. Verileri bu bağlantı üzerinden kurtardık.
Bu vakadaki yol, yukarıdaki çizimde ayrı gösterilen kontrolcü ve NAND yapısıyla aynı değil. eMMC kendi kontrolcüsünü de içerir. Her arızalı bellekte çip sökmek gerekmez; bu cihazda kart onarımıyla erişim sağlayamadığımız için farklı bir bağlantı kullandık.
Bu, kendi laboratuvarımızda yaptığımız bir çalışmanın özeti. Başka bir bellekte aynı yöntemin uygulanabileceği veya aynı sonucun alınacağı anlamına gelmez.
Silinen ve biçimlendirilen USB bellekler
Dosya silinmesiyle hızlı biçimlendirme aynı işlem değildir. İncelemede ne yapıldığını ve belleğe sonradan dosya kopyalanıp kopyalanmadığını öğreniyoruz. Kalan dosya sistemi kayıtlarına ve okunabilen içeriğe bakıyoruz.
Yeni veri yazılması eski içeriğin bir bölümünü veya tamamını değiştirmiş olabilir. Tam biçimlendirme, üzerine yazma ve bazı kontrolcü işlemleri de sonucu etkiler. Bu nedenle “formatlandı ama kesin geri gelir” demiyoruz.
Dosya isimleri ve klasörler bulunabiliyorsa bu düzeni korumaya çalışıyoruz. Kayıtların bulunması tek başına yeterli değil; elde edilen dosyaların açılıp açılmadığını da kontrol ediyoruz.
Belleği gönderirken bize ne anlatmalısınız?
USB belleğinizi Antalya Aksu’daki merkezimize getirebilir veya kargoyla gönderebilirsiniz. Kırık parçaları varsa atmayın; soketi yerine bastırarak ya da yapıştırarak denemeyin.
- Marka, kapasite ve bilgisayarda görünen uyarı.
- Silme, biçimlendirme, düşme veya sıvı teması gibi sorunun başlangıcı.
- Sonrasında yeni dosya yazılıp yazılmadığı.
- Daha önce denenen programlar veya yapılan onarımlar.
- Öncelikle ihtiyaç duyduğunuz dosyalar.
USB bellek veri kurtarma hakkında sorular
USB bellek biçimlendirme istiyorsa ne yapmalıyım?
İçindeki dosyalara ihtiyacınız varsa biçimlendirmeyi onaylamayın. Bu uyarı tek başına dosyaların silindiğini göstermez. Belleği yeniden kullanılabilir hâle getirmek için yapılan işlem, eski dosyaları kurtarmak için gereken işlemle aynı olmayabilir.
Kırık soketi onarınca dosyalar geri gelir mi?
Hasar yalnızca bağlantıdaysa veriye erişim sağlanabilir. Kart yolları, kontrolcü veya bellek bileşenleri de zarar gördüyse soketi değiştirmek yeterli olmayabilir. Gerçek vakamızda da kart onarımı sonrasında farklı bir bağlantıya geçmemiz gerekti.
0 bayt veya yanlış kapasite görünmesi ne anlama gelir?
Bilgisayar belleğin depolama alanına doğru biçimde erişemiyor olabilir. Bağlantı, kontrolcü ve bellek yapısı incelenmeden yalnızca bu belirtiyle kesin bir arıza söyleyemeyiz.
Her USB bellekten çip sökülerek veri alınabilir mi?
Hayır. Bileşenlerin yerleşimi, yonganın okunabilirliği ve verinin nasıl tutulduğu sonucu belirler. Bazı cihazlarda bütünleşik yapılar veya ek veri işleme katmanları vardır. Çipe erişmekle kullanılabilir dosya elde etmek aynı şey değildir.
Kurtarılan dosyaları aynı USB belleğe alabilir miyim?
Kurtarma sırasında aynı belleğe yazmıyoruz. Bu, henüz alınmamış içeriğin üzerine yazılmasına neden olabilir. Elde edilen dosyaların aktarılacağı sağlam depolama ortamını sizinle kararlaştırıyoruz.
İnceleme yapılmadan süre söyleyebilir misiniz?
Kesin süre veremiyoruz. Belleğin okunma durumu, arızanın türü ve kart ya da çip üzerinde işlem gerekip gerekmediği çalışmanın süresini değiştirir. İnceleme sonrasında bilgi veriyoruz.
Belleği kullanmadan önce sorunu paylaşın.
Ne olduğunu, bilgisayarın verdiği uyarıyı ve aradığınız dosyaları anlatın. İnceleme için nasıl ilerleyebileceğimizi konuşalım.
Diğer cihazlar için Datotex veri kurtarma merkezini inceleyebilirsiniz. Sorun USB bellek yerine bir karttaysa hafıza kartı veri kurtarma sayfamıza bakabilirsiniz.